Blog

Verhalen achter vintage

Eén van de leukste kanten aan mijn winkel is dat ik er mijn andere grote liefde in kwijt kan: speuren in geschiedenis! Waar komt iets vandaan? Wie heeft het gemaakt en wanneer? Zit er een verhaal achter? Leuk, leuk!

Onlangs was ik bij een handelaar in vintage meubels om een stoeltje te bekijken, toen mijn oog viel op een vlammend kleurige vaas. Het was een echte ‘Hollandse school’ volgens de handelaar. Ik zag dat het een bijzondere vaas was en er zat een stempel onder, dus ik dacht niet zo na over de naam en nam hem mee.

Ontcijferen
Eenmaal terug in de winkel begon er iets te dagen… Hollandse School mijn neus! Dat is de tijd van Rembrandt en de stijl van deze vaas was alles behalve zeventiende eeuws. Maar wat dan wel? Was het een jaren zeventig vaas met dat oranje en bruin? Of misschien zelfs Art Deco? Nu wil ik het natuurlijk weten! Let the research begin…

Stempel op de onderkant

Gelukkig kon ik de -vage- stempel na wat puzzelen ontcijferen: Koninklijke Plateelbakkerij Zuid-Holland Gouda, met daaronder een afbeelding van het Goudse Lazaruspoortje. De vaas is dus gemaakt tussen 1930, het jaar dat ‘Plazuid’ zich koninklijk mocht gaan noemen en 1965, toen de bakkerij failliet ging. Maar door wie en wanneer precies stond er niet op. Wel een nummer…

Spuitkunstenaars
Zit je in je winkel… nu wilde ik het weten ook en begon online overijverig verder te zoeken naar info (je kent het wel, tientallen tabbladen open op je laptop…). Stap voor stap vielen de puzzelstukjes in elkaar. Door de Grote depressie eind jaren twintig en dertig waren veel plateelbakkers en -schilders ontslagen, ook bij Plazuid. Bedrijfsleider Muller en hoofd van het glazuurlaboratorium Velée begonnen toen te experimenteren met het makkelijker op te brengen spuitglazuur. Bij deze nieuwe decoratievorm spoten ze het glazuur op de vaas en creëerden met behulp van sjablonen en grove schildersstreken een abstracte schildering, Muvelee decor genoemd.

Lazaruspoort, Gouda

Deze breuk met de precieze stijl van de ontslagen decoratieschilders was dus in eerste plaats een economische, maar de nieuwe stijl was erg populair. Ook het kleurenpalet van het keramiek, met aardse kleuren als bruin, groen en rood, vormden een contrast met vazen uit het verleden. Plazuid ontwerper Amp Smit was in 1930 ook zijn baan kwijt geraakt vanwege de crisis maar zijn ontwerpen zijn in productie gebleven bij de bakkerij. Smits naam staat bij deze latere exemplaren niet onderop de vazen, die hebben het meer algemenere PZH merk gekregen. De modelnummers zijn echter wel hetzelfde gebleven.

Broertje
En ik heb het model gevonden hoor! In de PHZ fotogalerij staat het het broertje van mijn vaas: hetzelfde model(nummer) maar met een ander decor gespoten. De vaas van spuitglazuur komt dus uit de jaren dertig en is naar model van Ampt Smit. Ik kan weer met een gerust hart naar bed…

Meer lezen over spuitkunstenaars bij Plazuid in de jaren dertig? K. van Brakel, F.Visser en J.H. Branolte, ‘Kunstaardewerk in crisistijd. De ontwerpen van Fons Decker en Eta Lempke voor Plateelbakkerij Zuid-Holland‘, Vormen uit vuur nr. 190, 2005, p. 17-24

Liefs, Marjolein